شهرستان شهربابك
سيماي اداره منابع طبيعي و آبخيزداري شهرستان شهربابك
شهرستان شهربابك با مساحتي حدود 1350000هكتار در فاصله 240 كيلومتري جنوب غرب استان كرمان و در مسير جاده ترانزيتي تهران بندرعباس واقع شده است.
شهربابک از نظر آب و هوايي جزء مناطق ييلاقي و خوش آب و هواي كرمان مي باشد ، متوسط بارندگي آن 140 ميلي متر می باشد.شهرستان شهربابک  داراي 150000هكتار بيابان،50هزار هكتار جنگل ،500000   هكتار شوره زار ،  50000هكتار كوير و900000هكتار مرتع می باشد. مستثنيات این شهرستان به میزان 150 هزار هکتار شامل  آباديها  ،شهر ها و کشاورزی می باشد. گونه های جنگلی شامل بادام کوهی، بنه، ارژن، داغداغان ،گز،  انجیر وحشی و رویش گاه گیاهان صنعتی و داروئی نظیر انغوزه ،  زیره  ، کتیرا ، آویشن ، آلاله ، شیرین بیان  ، مریم گلیمی باشد و  بیشترین رویش گاه انغوزه را در استان شهربابک شاهد هستیم .
شاخص های مهم در منابع طبیعی منطقه :
به دلیل وجود دام بیش از حد ظرفیت مراتع شهرستان شهربابک و عدم تمایل روستائیان به کاهش دام متاسفانه شاهد روند تخریب مراتع و تبدیل آن به بیابان در سطح شهرستان شهربابک می باشیم .آنچه که در حال حاضر به عنوان شاخص قابل توجه شهرستان در بخش منابع طبیعی مطرح می باشد  ،کنترل روند تخریب مراتع با اجرای طرح تعادل دام و مرتع است .
ویژگی های منابع طبیعی در منطقه :
وجود گیاهان با ارزش داروئی در سطح مراتع شهرستان شهر بابک نظیر آنغوزه ،زیره، وشاء آویشن و...دلیل بر غنای مراتع منطقه و ذخائر ژنتیکی آن دارد به منظور ضابطه مند کردن امر بهره برداری از گیاهان مذکور در سطح عرصه های مرتعی اداره منابع طبیعی اقدام به تهیه طرح های بهره برداری نموده و این امر باعث گردیده که از تخریب این منابع با ارزش جلوگیری به عمل آمده ضمن آنکه امر تولید محصولات فرعی نیز در سطح معقولی توسط مجریان طرحها در حال انجام می باشد.
اهم مسائل و مشکلات شهرستان :
وجود دام بیش از حد ظرفیت مرتع ،  بوته کنی توسط عشایر جهت تامین سوخت  ،عدم وجود امکانات و اعتبارات کافی در امر اجرای طرح های منابع طبیعی  ،عدم تخصیص تسهیلات بانکی مناسب به مجریان طرحهای مرتعداری ،  با توجه به تمایل دامداران به اجرای طرحهای مذکور و روند رو به گسترش تخریب مراتع و عدم تناسب میان نیروهای موجود و حجم عملیات عمرانی و مساحت شهرستان از اهم مشکلات این شهرستان می باشد.
قابلیت های رشد و توسعه در شهرستان :
تمایل مردم به امر دامداری و محدودیت ظرفیت تولید مراتع اگر چه با هم در تضاد می باشند ، اما چنانچه طرح های مرتعداری که توسط اداره کل منابع طبیعی تهیه گردیده به طور کامل اجرا شود ، می توان ضمن استمرار امر دامداری ، مراتع شهرستان را نیز از خطر نابودی نجات داد ، خوشبختانه در این بخش تمایل دامداران و مرتعداران به امر مشارکت بسیار مطلوب بوده اما عامل محدود کننده عدم تخصیص تسهیلات بانکی مناسب می باشد،  اگر این مهم صورت پذیرد دامداری در مراتع شهربابک نه تنها یک عامل منفی محسوب نمی گردد ، بلکه می تواند در بالا بردن سطح زندگی روستائیان نیز نقش مهمی را ایفا نماید.
ارائه راهکارهای مناسب در زمینه حل مشکلات :
تخصیص اعتبار عمرانی مناسب
تسهیلات بانکی و تکمیل پست مصوب سازمانی اداره منابع طبیعی شهربابک
اجرای طرح تعادل دام و مرتع ، اجرای طرح تامین سوخت برای عشایر و روستائیان منطقه به منظور جلوگیری از روند تخریب منابع
وضعیت منابع طبیعی این شهرستان که در غرب مرکز استان قراردارد به شرح زیر می باشد :
الف: مساحت مراتع شهرستان حدود 496241 هکتار است که بیشتر از نوع درجه 2 و 3 می باشد
ب: مساحت بیابان ها و کویرهای شهرستان حدود 20 هزار هکتار است که بخش عمده آن در قسمت بنه یکه ریگ سفید حوالی ذوب مس خاتون آباد شمال شرقی دهج تا قلعه شمس قرار دارد.
ج: مساحت جنگل های شهرستان حدود 50 هزار هکتار است که شامل بادام کوهی بنه ارژن کیکم و. درختچه های جنگلی می باشد .
د: مساحت شوره زارهای شهرستان که حدود 50 هزار هکتار می باشد و در حاشیه رودخانه شور رباط قرار دارند.
پوشش گیاهی شهرستان :
الف : جنگل های شهرستان
مساحت جنگل های شهرستان که حدود 50 هزار هکتار معادل 75 /3 درصد از کل مساحت شهرستان می باشند از نظر تقسیم بندی جزو جنگلهای ایرانی تورانی قرار دارند ، این جنگلها که شامل بادام کوهی ، بنه ، ارژن ، کیکم ، درختچه های جنگلی ، داغداغان ، انجیر وحشی ، قوسک  ،گز و تعداد محدودی درخت ارس هستند ،از نظر تولید چوب اهمیت چتدانی ندارند ولی از نظر تولید محصولات فرعی جنگلی و حفظ آب و خاک و مامن حیات وحش نقش بسزایی در منطقه ایفا می کنند .
با توجه به خشکسالی اخیر انتظار این بود که جنگلهای شهرستان از لحاظ وسعت سیر نزولی را طی کند ولی عواملی از قبیل مهاجرت مردم از کوهستانها و کوهپایه ها به شهر  ، تامین سوخت روستائیان ، بالا رفتن فرهنگ عمومی و کاهش دام های روستائی سبب شده است که مساحت جنگلهای شهرستان رو به افزونی داشته باشد.
ب: مراتع شهرستان :
شهرستان شهربابک حدود 900 هزار هکتار مراتع دارد که عمدتا از نوع درجه 2 و 3 می باشد این مراتع که 67 درصد از کل مساحت شهرستان را شامل می شوند شامل جوامع نیمه استپی و بیابانی می باشند .
میزان تولید علوفه مراتع شهرستان حدود 63 هزار تن علوفه خشک است که این میزان علوفه تامین کننده نیاز غذایی حدود 35 هزار واحد دامی برای مدت 6 ماه در سال می باشد.
در حال حاضر حدود 875 هزار واحد دامی از مراتع شهرستان تالیف می شوند که 5/2 برابر ظرفیت مراتع می باشد.  این شهرستان دارای رویشگاه گیاهان صنعتی و داروئی نظیر انغوزه ، زیره، کتیرا ، شیرین بیان  ،اویشن ، الاله  ، مریم گلی و ... می باشد که بیشترین رویشگاه انغوزه استان را در شهرستان شهربابک شاهدیم .
پ: بیابان های شهربابک
وسعت بیابان ها و کویر های شهربابک حدود 200 هزار هکتار است که در مناطق بنه یکه اطراف شرکت ذوب مس خاتون آباد  ، ریگ سفید شمال شرقی دهج و در قلعه شمس واقع شده است متاسفانه به علت دام بیش از ظرفیت مراتع و خشکسالی های پی در پی از میزان مراتع شهرستان کاسته شده و بیابان های شهرستان روبه افزونی هستند.
چاپ | ارسال به ديگران |